Press Release

Woensdag 26 November 2014

‘No OS found’: wat te doen bij dataverlies

Tradities zijn er om in ere te houden. Wees niet bang, ik ga mij niet in de zwartepietendiscussie mengen, dat laat ik graag aan cultuurfilosofen over. Over tradities gesproken, dit jaar publiceren we voor de twaalfde keer op rij de top tien meest bizarre datarampen 2014, een mooie traditie al zeg ik het zelf.

Een jongedame die voor een waterval staat en denkt “selfie time” en vervolgens een enorme plons water over haar mobieltje heen krijgt. Waargebeurd verhaal. ‘Geen beter vermaak dan leedvermaak’, zo hoor ik jullie denken. Leedvermaak is echter nooit de drijfveer geweest om in 2003 te starten met de top tien datarampen. Kennisoverdracht en bewustwording, daar was en is het ons om te doen. Overigens staan er in de top tien van dit jaar ook serieuzere voorbeelden. Zo werd een complete RAID server, die door een overstroming 100 meter buiten het datacenter in Bosnië en Herzegovina werd meegesleurd, twee weken later in het water aangetroffen. Wonder boven wonder was alle data nog te herstellen.

Dataverlies en natuurrampen

Bij traditionale harde schijven (HDDs) zijn het bijna nooit de natuurrampen, zoals aardbevingen en overstromingen, die tot dataverlies leiden. In slechts drie procent van de gevallen zijn deze verschijnselen verantwoordelijk voor dataverlies. Falende hardware en menselijke fouten zijn met respectievelijk 44 en 32 procent verantwoordelijk voor driekwart van alle datarampen. Software bugs en virussen zijn met respectievelijk 14 en 7 procent in de minderheid. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, gaat er met Solid State Drives (SSDs), die in tegenstelling tot HDDs geen bewegende onderdelen bevatten, helaas net zo veel mis. In de periode 2008 tot en met 2012 is het aantal klanten dat zich bij de balie van de clean room meldde met een defecte SSD, zelfs verdrievoudigd. Wat te doen bij een dataramp?

Vijf tips

  1. Bij fysieke schade kunnen het medium en de daarop opgeslagen gegevens bij doorwerken onherstelbaar beschadigd raken. Verander daarom niets aan de huidige situatie. Stop met werken en zet het desbetreffende apparaat uit. Uiteraard is dit lastig in een server- of virtuele omgeving. Schrijf geen data weg en installeer geen software op een systeem waarvan data moet worden hersteld. Overgeschreven gegevens zijn voor altijd verloren.
  2. Bepaal het type schade. Fysieke schade kan zich onder andere uiten in klikkende, krassende of tikkende geluiden. De oorzaak hoeft niet altijd duidelijk te zijn, maar de voorgeschiedenis kan al duiden op beschadiging van de koppen. Voorzichtigheid is nu geboden, want verdere beschadiging is mogelijk. Ga bij twijfel niet verder. Probeer schijven met zichtbare schade niet op te starten. Ga het medium ook niet schudden, openen en schoonmaken. Dit kan het recovery-proces belemmeren. Als een gebouw beschadigd is door brand- of waterschade en meerdere systemen getroffen zijn, begin dan met het maken van een situatieoverzicht. Label en registreer ieder systeem en de eigenaar ervan en maak een prioriteitenlijst. Maak het medium niet schoon en zet het ook niet in een ijskast om af te koelen. Haal het ook niet uit de computer of zijn behuizing. Het medium droogmaken is niet verstandig. Haal hem niet uit elkaar en plaats hem niet bij een warmtebron. Breng het nat naar een laboratorium. Bij logische schade krijgen gebruikers berichten als ’No OS found’ en ‘Corrupt Volume’ of ze missen simpelweg bestanden of mappen. Opmerkzaamheid is dan geboden, want hier kan een fysieke beschadiging aan ten grondslag liggen. Draai geen programma’s als ‘CHKDSK’, ’fsck’ of ‘VRepair’. Hier is later eventueel nog genoeg tijd voor.
  3. Bepaal de waarde van de data, inventariseer of er back-ups gemaakt zijn en hoe snel de data weer actief moet zijn.
  4. Bepaal de oplossingsstrategie en het herstelplan. Werk bij logische schade altijd met een kopie. Maak voorafgaand aan het herstelproces een bit-voor-bit image of schakel hiervoor een datarecoverybedrijf in. Een verkeerde RAID-rebuild komt vaker voor. Gebruik de juiste tools. Besef welke impact de herstelacties kunnen hebben. Bij UNIX kan ‘fsck’ bijvoorbeeld uit data recovery-oogpunt zeer destructieve gevolgen hebben. Laat de schijf bij fysieke schade onderzoeken door een gerenommeerd recovery-bedrijf. Voor ongeveer 100 euro kan het al duidelijk zijn welke gegevens terug te halen zijn.
  5. Geef niet op voordat een professioneel data-herstelbedrijf in de arm genomen is. Het is verrassend wat er vaak nog terug te halen is na een crash.

Mijn belangrijkste advies luidt echter: back-up, back-up, back-up.

Maak back-ups en test deze ook regelmatig. Met meer dan 30 jaar ervaring en 50.000 data recoveries per jaar hebben we alles wel eens voorbij zien komen. Kleine en grote datarampen, ik zou er een complete vleugel in het Rijksmuseum mee kunnen vullen…

Download de checklist: Wat te doen bij dataverlies